http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=439161

Οι οριζόντιες μειώσεις μισθών πέρα από την κοινωνική αδικία που επιβάλλουν ασκούν σημαντικά αρνητική επίδραση στη λειτουργία του κράτους και όλων των θεσμικών οργάνων που το συγκροτούν. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις παγιώνουν και επιτείνουν τα παλαιά καθεστώτα που οδήγησαν την ελληνική κοινωνία και οικονομία στη σημερινή κατάσταση.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και η πρακτική της οριζόντιας μείωσης των μισθών των Πανεπιστημιακών καθηγητών. Πρόκειται για μια πρόταση που αγνοεί το γεγονός ότι οι καθηγητές Πανεπιστημίου στην Ελλάδα κατατάσσονται σε τουλάχιστον δύο διαφορετικές κατηγορίες. Η πρώτη κατηγορία είναι η πλειοψηφία των καθηγητών της Ιατρικής, της Νομικής και των Τεχνικών Κλάδων που σε μεγάλο ποσοστό ασκούν ταυτόχρονα και ελεύθερο επάγγελμα.

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΝΑΟΜΙ ΚΛΑΪΝ ΣΤΟΥΣ ‘ΚΑΤΑΛΗΨΙΕΣ’ ΤΗΣ WALL STREET

Ήταν τιμή μου που καλέστηκα να μιλήσω στην κατάληψη της Wall Street το βράδυ της Πέμπτης. Επειδή η μικροφωνική (χωρίς καμία ντροπή) απαγορεύεται, και ότι λέω θα πρέπει να επαναλαμβάνεται από εκατοντάδες ανθρώπους έτσι ώστε να μπορούν και οι υπόλοιποι να ακούσουν (γνωστό και ως το «ανθρώπινο μικρόφωνο»), αυτά που στην πραγματικότητα λέω στην Liberty Plaza έπρεπε να είναι πολύ σύντομα. Έχοντας αυτό στο μυαλό, αυτή είναι η ολοκληρωμένη εκδοχή της ομιλίας.
Σας αγαπώ.
Και δεν το είπα αυτό έτσι ώστε απλά εκατοντάδες από σας να φωνάξουν “σ’αγαπώ” παρότι αυτό είναι ένα επιπλέον πλεονέκτημα του ανθρώπινου μικρόφωνου. Να λες στους άλλους ότι θα ήθελες να σου λένε, μόνο πολύ δυνατότερα.
Χτες, ένας από τους ομιλητές στην εργατική συγκέντρωση είπε «Βρήκαμε ο ένας τον άλλο». Αυτή η φράση πιάνει την ομορφιά αυτού του πράγματος που δημιουργείται εδώ.Ένας ανοιχτός χώρος (και μια ιδέα τόσο μεγάλη που κανένας χώρος δεν τη χωράει) έτσι ώστε όλοι αυτοί που θέλουν έναν καλύτερο κόσμο να βρουν ο ένας τον άλλο.
Αν ξέρω ένα πράγμα, είναι πως την κρίση την θέλει το 1%.Όταν οι άνθρωποι είναι πανικόβλητοι κι απελπισμένοι και δεν ξέρουν τι να κάνουν, είναι η ιδανική στιγμή για να προωθήσουν την υπέρ των επιχειρήσεων πολιτική τους: ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης και της κοινωνικής ασφάλισης, περικοπές στις δημόσιες υπηρεσίες, εξαφάνιση και των τελευταίων φραγμών στην επιχειρηματική ισχύ. Μέσα στην οικονομική κρίση,το ίδιο συμβαίνει σε όλο τον κόσμο.
Μόνο ένα πράγμα υπάρχει που να μπορεί να μπλοκάρει αυτή την τακτική, και ευτυχώς είναι πολύ μεγάλο: είναι το 99%. Και αυτό το 99% βγαίνει στους δρόμους από το Μάντισον ώς τη Μαδρίτη για να δηλώσει “ Όχι.Δεν θα πληρώσουμε την κρίση σας.”
Αυτό το σύνθημα ξεκίνησε στην Ιταλία το 2008.Εξοστρακίστηκε στην Ελλάδα και στη Γαλλία και στην Ιρλανδία και τελικά βρήκε το δρόμο του για αυτό το τετραγωνικό μίλι όπου ξεκίνησε η κρίση.
«Γιατί διαδηλώνουν;» ρωτούν οι σαστισμένοι σχολιαστές στην τηλεόραση.Στο μεταξύ, ο υπόλοιπος κόσμος ρωτάει «Γιατί αργήσατε τόσο πολύ;» «Αναρωτιόμασταν πότε θα εμφανιστείτε».Και κυρίως λέει «Καλωσήρθατε».
Πολύ άνθρωποι παραλληλίζουν την κίνηση «Καταλάβετε τη Wall Street» με τις διαδηλώσεις κατά της παγκοσμιοποίησης που ήρθαν στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής στο Seattle το 1999.Αυτή ήταν η τελευταία φορά που ένα παγκόσμιο, αποκεντρωμένο και με τη νεολαία επικεφαλής κίνημα συγκρούστηκε καταμέτωπο με την επιχειρηματική εξουσία.Και είμαι περήφανη που ήμουν κομμάτι αυτού που αποκαλούσαμε το «κίνημα των κινημάτων».
Αλλά υπάρχουν και σημαντικές διαφορές επίσης. Για παράδειγμα, επιλέγαμε σα στόχους συναντήσεις κορυφής: του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, των G8. Οι συναντήσεις κορυφής είναι από τη φύση τους παροδικές, κρατούν μόλις μια βδομάδα. Και μας κάνουν κι εμάς παροδικούς.Εμφανιζόμασταν, μπαίναμε στα παγκόσμια πρωτοσέλιδα κι εξαφανιζόμασταν. Και μέσα στη λύσσα του υπερπατριωτισμού και του μιλιταρισμού που ακολούθησε τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, ήταν εύκολο να μας κάνουν τελείως στην άκρη, τουλάχιστον στη Βόρεια Αμερική.
Η κίνηση Καταλάβετε τη Wall Street, από την άλλη έχει επιλέξει συγκεκριμένο στόχο. Και δεν έχετε βάλει ημερομηνία λήξης της παρουσίας σας εδώ. Αυτό είναι σοφό. Μόνο όταν παραμένεις μπορείς να ριζώσεις. Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Είναι μια πραγματικότητα της εποχής της πληροφορίας ότι πολλά κινήματα φυτρώνουν σαν όμορφα λουλούδια αλλά μαραίνονται γρήγορα. Κι αυτό είναι επειδή δεν ριζώνουν.Και δεν έχουν μακροπρόθεσμα σχέδια για το πως θα συντηρήσουν τον εαυτό τους. Έτσι όταν η καταιγίδα έρχεται, τα σαρώνει.
Το να είσαι οριζόντιος και βαθιά δημοκρατικός είναι κάτι θαυμάσιο. Αυτές οι αρχές όμως είναι συμβατές με τη σκληρή δουλειά για τη δημιουργία θεσμών και δομών που θα είναι αρκετά ανθεκτικές ώστε να αντέξουν τις καταιγίδες που έρχονται. Έχω βαθιά πίστη πως αυτό θα επιτευχθεί.
Κάτι άλλο που αυτό το κίνημα κάνει καλά είναι πως έχετε αφοσιωθεί στη μη-βία. Αρνηθήκατε να δώσετε στα ΜΜΕ τις εικόνες των σπασμένων παραθύρων και των οδομαχιών που τόσο ποθούν. Και αυτή η απίστευτη πειθαρχία σήμανε, πως ξανά και ξανά, η ιστορία ήταν τελικά η απρόκλητη και εξευτελιστική γι’αυτούς αστυνομική βαρβαρότητα.Από την οποία, είδαμε περισσότερη χτες το βράδυ. Στο μεταξύ, η υποστήριξη γι’αυτό το κίνημα όλο και μεγαλώνει. Περισσότερη σοφία.
Μα η μεγαλύτερη διαφορά που κάνει η πάροδος μιας δεκαετίας είναι πως το 1999 αναμετρούμασταν με τον καπιταλισμό στην κορύφωση μιας μανιώδους οικονομικής ανάπτυξης. Η ανεργία ήταν χαμηλά, τα μετοχικά αποθέματα ξεχειλίζαν και τα ΜΜΕ ήταν μεθυσμένα από το εύκολο χρήμα. Τότε μιλάγαμε μόνο για εγκαίνια και καθόλου για κλεισίματα.
Τότε αναδεικνύαμε πως η απορρύθμιση πίσω από αυτή την ανάπτυξη είχε σαφές κόστος. Κατέστρεφε τις εργατικές συμβάσεις. Κατέστρεφε τις συμβάσεις για το περιβάλλον. Οι επιχειρήσεις γίνονταν ισχυρότερες από τις κυβερνήσεις και αυτό κατέστρεφε τις δημοκρατίες μας. Αλλά για να είμαι ειλικρινής, όσο διαρκούσαν οι καλές μέρες, το να αντιμετωπίσεις ένα οικονομικό σύστημα βασισμένο στην απληστία ήταν δύσκολο, τουλάχιστον στις πλούσιες χώρες.
Δέκα χρόνια μετά, φαίνεται σα να μην υπάρχουν πια πλούσιες χώρες. Μόνο κάποιοι πλούσιοι άνθρωποι. Άνθρωποι που γίναν πλούσιοι λεηλατώντας το δημόσιο πλούτο και τους φυσικούς πόρους σε όλο τον κόσμο.
Το θέμα είναι πως σήμερα όλοι μπορούν να αντιληφθούν πως το σύστημα είναι βαθιά άδικο και έχει εξωκείλει εκτός ελέγχου. Η ανεξέλεγκτη απληστία κατέστρεψε την παγκόσμια οικονομία. Και καταστρέφει τον φυσικό κόσμο επίσης. Η υπεραλιεία αδειάζει τους ωκεανούς από ψάρια, οι υποθαλάσσιες γεωτρήσεις μολύνουν τα νερά και στρεφόμαστε στις πιο βρώμικες μορφές ενέργειας στον πλανήτη, όπως οι άμμοι πετρελαίου της Alberta. Η ατμόσφαιρα δε μπορεί να απορροφήσει τις ποσότητες άνθρακα που της εναποθέτουμε, και δημιουργείται επικινδύνη πλανητική υπερθέρμανση. Το νέο φυσιολογικό είναι οι κατά συρροήν καταστροφές: οικονομικές και οικολογικές.
Υπάρχει μεγάλο έδαφος στοιχείων. Είναι τόσο κραυγαλέα και προφανή, που είναι πολύ ευκολότερο να επικοινωνήσεις με το κοινό από όσο ήταν το 1999, και να οικοδομήσεις γρήγορα το κίνημα.
Ξέρουμε, ή τουλάχιστον αισθανόμαστε, ότι ο κόσμος είναι γυρισμένος ανάποδα: λειτουργούμε σαν να είναι άφθονα αυτά που στην πραγματικότητα δεν είναι καθόλου, τα ορυκτά καύσιμα και ο χώρος στην ατμόσφαιρα για να απορροφήσει τις εκπομπές τους. Και λειτουργούμε επίσης σα να υπάρχουν αυστηρά και αιώνια όρια σε αυτά που βρίσκονται στην πραγματικότητα σε αφθονία – οι οικονομικοί πόροι για να χτίσουμε την κοινωνία των αναγκών μας.
Το χρέος του καιρού μας είναι αυτό να το αντιστρέψουμε, να αναμετρηθούμε με αυτή την ψεύτικη έλλειψη.Να επιμείνουμε ότι έχουμε τη δυνατότητα να φτιάξουμε μια αξιοπρεπή, περιεκτική κοινωνία – και ταυτόχρονα, να σεβαστούμε τα πραγματικα όρια στο τι μπορεί η Γη να αντέξει.
Η κλιματική αλλαγή συνεπάγεται ότι όλα αυτά πρέπει να γίνουν με συγκεκριμένη χρονική διορία. Αυτή τη φορά το κίνημα μας δε μπορεί να διασπαστεί, να αποσπαστεί η προσοχή του, να καεί ή να το κάνουν στην άκρη. Αυτή τη φορά πρέπει να πετύχουμε. Και δε μιλάω για τον έλεγχο των τραπεζών ή την αύξηση στους φόρους των πλουσίων, παρότι κι αυτά είναι σημαντικά.
Μιλάω για την αλλαγή στις αξίες που ελέγχουν την κοινωνία μας. Αυτό είναι δύσκολο να χωρέσει σε ένα μόνο, φιλικό προς τα ΜΜΕ αίτημα, και επίσης είναι δύσκολο να καταλάβουμε πως θα γίνει. Μα η δυσκολία του δεν το κάνει λιγότερο επείγον.
Αυτό είναι που βλέπω να συμβαίνει σε αυτή την πλατεία .Στον τρόπο που ταΐζετε και ζεσταίνετε ο ένας τον άλλο, που μοιράζεστε ελεύθερα πληροφορίες και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και προσφέρετε μαθήματα διαλογισμού και ενδυνάμωσης. Η αγαπημένη μου πικέτα εδώ πέρα γράφει «νοιάζομαι για σένα». Σε μια κουλτούρα που εκπαιδεύει τους ανθρώπους να αποφεύγουν ο ένας το βλέμμα του άλλου, να λένε «αφήστε τους να πεθάνουν», αυτό είναι μια δήλωση βαθιά ριζοσπαστική.
Μερικές τελικές σκέψεις. Σε αυτό τον μεγάλο αγώνα, υπάρχουν κάποια πράγματα που δεν έχουν σημασία:
Το τι φοράμε
Το αν κουνάμε τις γροθιές μας ή κάνουμε το σήμα της ειρήνης.
Το αν μπορούμε να χωρέσουμε τα όνειρα μας για έναν καλύτερο κόσμο σε ένα μιντιακό σποτ.
Και κάποια που έχουν σημασία:
Το θάρρος μας.
Η ηθική μας πυξίδα.
Το πως μεταχειριζόμαστε ο ένας τον άλλο.
Ξεκινήσαμε μια σύγκρουση με τις ισχυρότερες πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη. Αυτό δημιουργεί φόβο. Και όσο αυτό το κίνημα θα δυναμώνει, θα δημιουργεί και περισσότερο φόβο. Να έχετε υπόψη πως πάντα θα ενέχει ο πειρασμός να στραφούμε σε μικρότερους στόχους – όπως για παράδειγμα, το πρόσωπο που στέκεται δίπλα σας σε αυτή τη συνάντηση. Ακριβώς επειδή είναι μια μάχη που είναι ευκολότερο να κερδηθεί.
Να μην ενδώσουμε σε αυτό τον πειρασμό. Δεν εννοώ να μη μιλάμε άσχημα ο ένας στον άλλο. Αλλά αυτή τη φορά, ας φερθούμε σα να σχεδιάζουμε να συνεργαστούμε στον αγώνα ο ένας δίπλα στον άλλο για πολλά από τα ερχόμενα χρόνια. Γιατί η πάλη που βρίσκεται μπροστά μας δε θα απαιτήσει τίποτα λιγότερο.
Ας αντιμετωπίσουμε αυτό το όμορφα κίνημα σα να είναι το πιο σημαντικό πράγμα στον κόσμο. Γιατί είναι. Αλήθεια είναι.

Κική Αντωνιάδου

Η ελληνική κοινωνία μοιάζει ολοένα και περισσότερα με ένα άτομο που φέρει ένα βαρύ κοινωνικό στίγμα. Στα πλαίσια της ευρωπαϊκής οικογένειας, και ιδιαίτερα της ευρωζώνης, καθημερινές κρίσεις και σχόλια παρουσιάζουν μία χώρα που έχει τα χειρότερα δυνατά πολιτισμικά, κοινωνικά και πολιτικά χαρακτηριστικά, τα οποία, όπως το κοινωνικό στίγμα, τείνουν να αποτελούν βασικό συστατικό στοιχείο της εθνικής μας ταυτότητας: Κλέφτες, τεμπέληδες, διεφθαρμένοι κλπ. Σε αυτήν τη διαδικασία στιγματισμού συμμετέχει συχνά με ευκολία η πολιτική ηγεσία και οι ηγέτες της δημόσιας ζωής, μετασχηματίζοντας τη σημερινή κοινωνική και οικονομική κατάσταση σε μία σταθερή ιδιότητα του λαού και σε μία ιδεολογική απαξίωση του κοινωνικού συνόλου. Η κοινωνιολογική θεωρία του στίγματος, όπως μπορεί να μεταφερθεί στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις, φαίνεται να ερμηνεύει τις μορφές πιέσεων και τους τρόπους καθοδήγησης των μικρότερων εταίρων διεθνών οικονομικών συνασπισμών, όπως η Ε.Ε., μέσα από την αποδόμηση του διεθνούς τους κύρους και την αλλοίωσης της εικόνας τους ως ισότιμων εταίρων.
Το στίγμα έχει πάντα κάποιο πραγματικό σημείο αναφοράς που αποτελεί και τη βάση για την περιθωριοποίηση ή τον εγκλεισμό του στιγματισμένου σε άσυλο. Σε μία τολμηρή αναλογία μπορώ να ισχυριστώ ότι με την ένταξη στην ΟΝΕ, την άκριτη αποδοχή πολλών πολιτικών της Ε.Ε., αλλά και την μακρόχρονη αποδοχή ενός εκτεταμένου εγχώριου πελατειακού συστήματος, δεχθήκαμε τη σταδιακή ένταξή μας σε ένα ιδιαίτερο ‘άσυλο’, το οποίο σήμερα όλοι το στιγματίζουν. Εντάξαμε τις περισσότερες οικονομικές δραστηριότητες σε προστατευμένα πλαίσια, που αφαίρεσαν την ικανότητα από μεγάλα μέρη της κοινωνίας να διατηρεί μία εναργή κοινωνική και πολιτική συνείδηση και πρακτική.
Ένα από τα σημαντικότερα τμήματα της ελληνικής οικονομίας, ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, αλιεία, δάση), μέσω των επιδοτήσεων της Ε.Ε., μετατράπηκε από πολύ νωρίς σε ένα αντιπαραγωγικό σύστημα στήριξης και ενίσχυσης των γεωργικών εισοδημάτων. Ο δευτερογενής τομέας απομειώθηκε μέσω των φθηνών εισαγωγών, που επέβαλε το καθεστώς των διεθνών εμπορικών σχέσεων της Ε.Ε. και σχεδόν εξαφανίστηκε από τον παραγωγικό μας χάρτη μετά την είσοδο μας στο Ευρώ. Οι εισροές πόρων και επενδύσεων από τα ταμεία της Ε.Ε. οδήγησαν το πολιτικό προσωπικό της χώρας σε μία παρασιτική συμβιωτική σχέση με την οικονομική τάξη πολλών κρατικοδίαιτων επιχειρηματιών που εγκατέστησαν ένα συνεκτικό και άθραυστο πολιτικο- οικονομικό δίκτυο. Η εργατική τάξη εγκλωβίστηκε μέσα σε συντεχνιακούς σχηματισμούς που υπερασπίζονται μέχρι σήμερα σθεναρά τα στενά συμφέροντα μίας εργατικής και επαγγελματικής ελίτ που απασχολείται κυρίως στο κράτος και τις δημόσιες επιχειρήσεις.
Πολλαπλές τέτοιες διαδικασίες αυτοεγκλεισμού και περιχαράκωσης μπορούμε να παρατηρήσουμε σε πολλά κοινωνικά πεδία, όπως είναι η εκπαίδευση, οι υπηρεσίες υγείας, τα πανεπιστήμια. Πέρα από τα επιμέρους φαινόμενα, τα πολιτικά λάθη και τις παραλείψεις, η πραγματική κοινωνική και οικονομική βάση αυτής της διαδικασίας βρίσκεται στην ολοένα και μεγαλύτερη ένταξή μας στο σύστημα της παγκοσμιοποιημένης αγοράς του ύστερου καπιταλισμού, μέσα όμως από το κανάλι ‘προστασίας’ της Ε.Ε..
Στην πρώτη φάση ανάπτυξης της ζώνης του Ευρώ, κράτη και κοινωνίες όπως η Ελλάδα, που έπαιζαν ένα δευτερεύοντα αλλά σημαντικό ρόλο ως εσωτερική αγορά, χρηματοδοτήθηκαν και υποστηρίχτηκαν αρχικά με φθηνό δανεισμό. Στη σημερινή δεύτερη φάση αυτής της ολοκλήρωσης, στην οποία τα ισχυρά κράτη του Ευρώ επικεντρώνονται στον ανταγωνισμό για την παγκόσμια οικονομική κυριαρχία, χώρες όπως η Ελλάδα απογυμνώνονται από κάθε προστασία. Το σύστημα του Ευρώ, από ασπίδα νομισματικής προστασίας και σύστημα τροφοδότησης της εσωτερικής κατανάλωσης, μετατρέπεται σε κανάλι απομύζησης της συσσωρευμένης αξίας (κεφάλαιο, φυσικοί πόροι, ανθρώπινο δυναμικό, κρατική περιουσία) για την αντιμετώπιση του παγκόσμιου ανταγωνισμού.
Η Γερμανία, με την πολιτική της και τις διεθνοποιημένες επιχειρήσεις της, δεν βλέπει την Ελλάδα μπροστά της, αλλά την Κίνα, την Ινδία, τις ΗΠΑ. Αυτή είναι η στιγμή που τα τείχη του ‘ασύλου’ για μας καταρρέουν και όλοι καταλαβαίνουμε ότι είμαστε γυμνοί και ‘στιγματισμένοι’ εν μέσω μιας παγκόσμιας οικονομικής καταιγίδας. Είναι κατανοητή η πρώτη αντίδραση, δηλαδή η στροφή να γυρίσουμε στο ‘κλουβί μας’ και την υπεράσπιση των γνωστών καταφυγίων, στο δημόσιο μισθολόγιο, στη συντεχνιακή αλληλεγγύη, στην εξασφάλιση των καταναλωτικών μας συνηθειών. Η ελληνική κοινωνία μοιάζει ολοένα και περισσότερο με άτομα που αναζητούν προστασία στο άσυλο που τους έχει ιδρυματοποιήσει και στο οποίο αφανώς την πραγματική εξουσία την είχαν ‘άλλοι’.
Όμως τώρα καταλαβαίνουμε ότι οι σκληρές για μάς αμφιθυμίες της γερμανικής πολιτικής και της ΕΕ δεν είναι περιστασιακές προσωπικές ή εθνικές πολιτικές, αλλά καταναγκασμοί που απορρέουν από τις εσωτερικές αντιθέσεις των αγορών και την ανάγκη προστασίας της εθνικής παραγωγικής τους βάσης. Το δικό μας πρόβλημα είναι ότι η ελληνική πολιτική έχει ενταχθεί εξ ολοκλήρου, λόγω της επιβεβλημένης εξυπηρέτησης του χρέους, σε αυτές τις εξωτερικές προτεραιότητες, χωρίς να είναι σε θέση να δει και να αντιδράσει στο ελάχιστο στα πλήγματα που δέχεται η ελληνική κοινωνία, λόγω της ανεργίας, της φτώχειας, της καταστροφής δυναμικών επιχειρήσεων, της φυγής των νέων στο εξωτερικό. Η αναζήτηση μιας νέας οικονομικής ταυτότητας της Ελλάδας με εσωτερικές αναφορές και δεσμεύσεις στα ελληνικά προβλήματα, δηλαδή μιας ‘αποασυλοποίησης’ από το παρελθόν και ριζικής αποκοπής από τα παλαιά καθεστώτα εξωτερικής προστασίας -κηδεμονίας και εσωτερικής ανισοκατανομής του πλούτου, είναι πλέον θέμα εθνικής επιβίωσης.
Το Ευρώ, ως κεντρικό σημείο αναφοράς του πρόσφατου παρελθόντος και το τραγικού οικονομικού παρόντος, είναι ένα ασφυκτικό πλαίσιο που θα μας επιβάλλει τις προτεραιότητες της ευρωζώνης για την επόμενη δεκαετία. Ωστόσο, είναι φανερό ότι δεν μπορούμε να φύγουμε από την πίσω πόρτα, αν δεν θέλουμε οι καταστροφές να είναι χειρότερες. Μέσα στην επόμενη δύσκολη δεκαετία θα φανεί αν η Ε.Ε. και η Ευρωζώνη πήραν το μάθημά τους, ότι δηλαδή δεν μπορούν να είναι μόνο μια ανοιχτή αγορά για το βόρειο πόλο του Ευρώ, αλλά και ένα σύστημα κοινής ανάπτυξης, αμοιβαίου ελέγχου και οικονομικής αλληλεγγύης.
Είναι όμως ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα για την Ελλάδα η αδυναμία του πολιτικού συστήματος αλλά και ημών των πολιτών, δηλαδή της γενιάς που είναι στα πράγματα, ότι δεν έχουμε πάρει απόφαση ακόμα ότι πρέπει να αλλάξουμε ριζικά την οικονομική ταυτότητα της Ελλάδας αποδομώντας ριζικά τα εσωτερικά εμπόδια και τα οικονομικά ‘άσυλα’, απαλείφοντας παράλληλα το στίγμα της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας.

Του Σωτήρη Χτούρη, Καθηγητή Κοινωνιολογίας , Πανεπιστήμιο Αιγαίου

του ΣΩΤΗΡΗ ΧΤΟΥΡΗ*

Σχεδόν δύο χρόνια μετά την έναρξη της χειρότερης δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης που έχει ζήσει η Ελλάδα μετά τον πόλεμο, οι Έλληνες φαίνεται να υπερασπιζόμαστε άκριτα το ευρώ, σαν να είναι ελληνική υπόθεση. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι ακριβώς το αντίθετο. Το Ευρώ, και όλες οι νομισματικές και οικονομικές πολιτικές που συνδέονται μαζί του εδώ και μία δεκαετία, αποτελούν το μοχλό αποδιοργάνωσης και απαξίωσης της ελληνικής οικονομίας και της παραγωγικής της βάσης. Μία μόνο μικρή επίσκεψη στη βιομηχανική ζώνη της Σίνδου στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες αποβιομηχανοποιημένες περιοχές, καθώς και στην ερημοποιημένη γεωργία, θα αποδείξουν ότι η κρίση που φαίνεται ότι ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 2010, στην πραγματικότητα, προετοιμαζόταν και εξελισσόταν με μαθηματική ακρίβεια από τις αρχές της δεκαετίας. Ένας από τους σημαντικότερους και αδιαμφισβήτητους παράγοντες αυτής της κρίσης απετέλεσε το χαμηλό κόστος των ευρωπαϊκών εισαγωγών- και αυτών από συνδεμένες χώρες – που μετά την εισαγωγή του ευρώ έγιναν εξαιρετικά φθηνές και ανταγωνιστικές απέναντι στην εθνική παραγωγή όλων των οικονομικών κλάδων, πλην των κατασκευών. Όσοι πίστευαν ότι το Ευρώ θα μάς προστατεύσει από τη νομισματική αστάθεια οδήγησαν αφελώς την ελληνική οικονομία σε έναν εξαιρετικά άνισο αγώνα απέναντι σε χώρες με εξαιρετικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, είτε αυτά ήταν τεχνολογικά και οργανωτικά, όπως της Γερμανίας, είτε το χαμηλό κόστος εργασίας, όπως είναι των γειτονικών βαλκανικών χωρών και άλλων αναδυόμενων οικονομιών. Ταυτόχρονα, γνώριζαν οι ίδιοι, ότι η Ελλάδα δεν διέθετε, ούτε επρόκειτο να εφαρμόσει κανένα σοβαρό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης και του κράτους το οποίο θα μπορούσε να αντιμετωπίσει, στο ελάχιστο, τα σοβαρά προβλήματα οργάνωσης, την εκτεταμένης διαφθορά και τη φοροδιαφυγή.
Η είσοδός μας στη ζώνη του Ευρώ, κάτω από αυτές τις αντίξοες συνθήκες, μπορεί να θεωρηθεί ως το δεύτερο πιο ριψοκίνδυνο, επιπόλαιο και καταστροφικό ‘πρόγραμμα’ της νεώτερής μας ιστορίας μας, μετά τη Μικρασιατική εκστρατεία και, όπως είναι φυσικό, έχει, ως προς το μέγεθος, σχεδόν ισοδύναμες καταστροφικές συνέπειες στο κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Στρατιές ανέργων, διαλυμένες επιχειρήσεις, κατεστραμμένες οικογένειες, φτώχεια, μετανάστευση του καλύτερου ανθρώπινου δυναμικού και τέλος απονομιμοποίηση του δημοκρατικού καθεστώτος – μία διαρκής κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με περιορισμό της κρατικής κυριαρχίας και των πολιτικών δικαιωμάτων. Το Ευρώ, αντίθετα, έχει ωφελήσει δυσανάλογα τις χώρες στη βόρεια ζώνη του Ευρώ που κυριαρχούν στο παγκόσμιο εξαγωγικό εμπόριο, όπως είναι η Γερμανία, η Ολλανδία, η Φιλανδία, η Αυστρία,κ.α. χώρες δηλαδή που υποστήριξαν την παραγωγική τους δυναμική και την ανταγωνιστικότητά τους, κυρίως στηριζόμενες στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Με αυτόν τον τρόπο το Ευρώ αποδείχτηκε ότι όχι μόνο δεν είναι ένα πραγματικό κοινό νόμισμα , αλλά μάλλον ένα σύστημα πλήρους αναδιάταξης και ανατροπής της ήδη άνισης παραγωγικής διάρθρωσης της Ευρώπης. Ο μακρόχρονος, χαμηλότοκος και ανεξέλεγκτος εσωτερικός δανεισμός προς την Ελλάδα, αλλά και τις άλλες Μεσογειακές χώρες, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας, δεν ήταν παρά το όχημα συντήρησης και διεύρυνσης αυτών των διαδικασιών. Το σημερινό χρέος και η δημοσιονομική κρίση της Ελλάδας αποτελούν την απλή φυσική τους εξέλιξη.
Εάν το Ευρώ είναι από όλους πραγματικά επιθυμητό ως κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, οι χώρες που έχουν συγκεντρώσει πλεονάσματα θα πρέπει να στηρίξουν μία νέα οικονομική και νομισματική ισορροπία. Αυτή θα είναι το αποτέλεσμα μιας ισόρροπης ανάπτυξης καθώς θα πρέπει να γίνει δεκτό σε ευρωπαϊκό επίπεδο ότι η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να απαιτήσει μαζί με άλλες νοτιοευρωπαϊκές χώρες την εφαρμογή ενός μεσοχρόνιου αναπτυξιακού (Ευρωπαϊκού) Προγράμματος που θα εξισορροπεί την αποανάπτυξη και θα αποτινάσσει τα μεγάλα χρέη των τελευταίων δέκα ετών που πραγματοποιήθηκαν με την συνευθύνη και την υποστήριξη των ευρωπαίων εταίρων μας. Οι σημερινές έντονες πιέσεις που προκύπτουν από την συμφωνία της 21 Ιουλίου και το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, δεν θα πρέπει να εμποδίσουν τον παράλληλο προβληματισμό για τους τρόπους χειρισμού των αρνητικών επιπτώσεων της συμμετοχής μας στην Ευρωζώνη. Η ανάπτυξη νέων στρατηγικών στόχων είναι απολύτως απαραίτητη, εάν θέλουμε οι θυσίες που κάνουμε να αποτελέσουν, πέρα από την εξυπηρέτηση του χρέους, σημαντικές στρατηγικές διαρθρωτικές αλλαγές.

* Καθηγητής Κοινωνιολογίας
Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Βλέπε: σχετικό άρθρο στην Ελευθεροτυπία, 2 Φεβρουαρίου 2010: Χτούρης Σωτήρης, ‘Το Ευρώ δεν είναι πραγματικά ένα κοινό νόμισμα’ http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=127662

Greek young people leave their parental home very late, i.e. males at the age of 30 and females at the age of 28 (Eurostat& European Commission, 2009:29). Unemployment undoubtedly exercises a significant impact on this practice, along with other important factors, such as strong ties with the family of origin, extension of schooling, as well as regular material and emotional support provided by parents. A steady job, along with a steady relationship with a partner, are factors contributing to young people seeking a more autonomous life, away from parental protection. Almost 55% of young Greeks declare that ‘I can’t afford to move out from my parents’ home (Eurostat, European Commission 2009: Figure 2.3: 31).
Consequently, this long-drawn problematic transitional phase increasingly makes young people financially dependent on their parents, long after their adolescence. Indeed, Greek families constitute a major source of support and protection for young people, compared to public structures or institutions The average age of primary employment, marriage and family formation has been pushed back, as more education and skill development is required to take on adult roles. Transition to adulthood is prolonged for those youngsters whose families have the economic and cultural resources to invest in their human capital. More than 90% of Greek young people aged 19 are still in formal education, either in upper-secondary education or in tertiary education (more than 70%) [Eurostat& European Commission 2009, Figure 4.3: 74].
More importantly, it seems that Greek young adults remain loyal to the traditional family concept. Indicatively, only a small percentage of children are being born out of wedlock, i.e. in 1996 3% while in 2001 5% of total births. On the contrary, this percentage has significantly increased in other Mediterranean countries, for example, in Spain from 12% to 28%, in Italy from 8% to 19%. While in the UK it is over 44% (Eurostat& European Commission, 2009: Figure 2.4: 40).
Greek families consistently provide not only material assistance, i.e. financial support or housing facilities, but also emotional support to their young ones, for particularly long periods of time. These findings support theoretical approaches arguing for the existence of a distinctive Mediterranean type of welfare state.

Ένα μεγάλο μέρος των πολιτών που ανήκουν στη μεσαία τάξη, δηλαδή αυτοί που έχουν ακόμα και σήμερα ένα σχετικά ικανοποιητικό εισόδημα, υψηλό επίπεδο μόρφωσης και μία ανάλογη θέση κύρους, διατυπώνουν έντονες απορίες και την αγωνία τους για το τι σημαίνει και τις συνέπειες έχει το κίνημα των αγανακτισμένων της Πλατείας Συντάγματος. Τo πiο σημαντικό ερωτήμα τους είναι, τι στόχους έχει αυτό το κίνημα και τι κινδύνους μπορεί να δημιουργήσει; Αν κινδυνεύει η δημοκρατία και ή έννομη τάξη από αυτό, ειδικότερα τώρα που εμφανίστηκαν και ορισμένες βίαιες εκδηλώσεις στις παρυφές των πλατειών από παραδοσιακούς ‘θιασώτες’ της πολιτικής βίας. Έτσι δίπλα στο κίνημα της Πλατείας, αναδύεται και ένα παράλληλο –σιωπηλό- κίνημα των Μη αγανακτισμένων που βλέπει στη ‘νομιμότητα’ και στην εφαρμογή του Μνημονίου μία τελευταία ελπίδα για τη σωτηρία μας πριν την πτώχευση. Στην πραγματικότητα η στάση αυτή αποτελεί μία στάση ευθύνης και μία απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα αν τον Ιούλιο, θα καταφέρουμε να εισπράξουμε τον μισθό μας η αν θα μπορέσουμε να κρατήσουμε τις επιχειρήσεις ανοιχτές (ένα θέμα καθόλου αστείο). Αυτή η κατάσταση έκτακτης ανάγκης –κάτι εγγενές στην ιστορία- ζητάει όμως ταυτόχρονα από όλους μία συμφωνία σιωπής (omerta) απέναντι στη βαθειά συλλογική και ατομική ανομία της ελληνικής καθημερινότητας. Δηλαδή να συνεχίσουμε να δεχόμαστε εγκληματικές πράξεις σχεδόν ως αυτονόητες. Έτσι τις ονόμασε ένα φίλος αμερικανός καθηγητής συμπεριφορές, όπως αυτές : α) των γιατρών καθηγητών που ζητούν ‘μαύρες’ εκβιαστικές αμοιβές 300 ευρώ από τους ασθενείς τους β) τους καθηγητές των σχολείων που απομυζούν 30 -60 ευρώ την ώρα από τους μαθητές τους που κανονικά πρέπει να τους διδάξουν στο σχολείο γ) του κρατικούς υπαλλήλους που δεν μαζεύουν την φορολογητέα ύλη, παρά μόνο ως μίζα για τον εαυτό τους δ) την Δικαιοσύνη που δεν έχει οδηγήσει μέχρι σήμερα στην καταδίκη και στην φυλακή, γνωστούς διεφθαρμένους πολιτικούς και επιχειρηματίες και βέβαια και μία άλλη ατέλειωτη σειρά παρόμοιων πράξεων, απίστευτων και ανήκουστων για οποιοδήποτε πολίτη των κρατών που συμμετέχουν στον τρέχοντα μνημονιακό δανεισμό της χώρας μας. Ξεχνούμε ότι η συνέχιση αυτού του δανεισμού θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί κυρίως τέτοιος notorious εγκληματίες και οι οποίοι παρόλα τα πάθη της ελληνικής κοινωνίας, δεν δείχνουν καμία τάση συνετισμού. Οι τραγικές συνέπειες μία τέτοιας μη αγανάκτησης απέναντι σε αυτούς αποτελεί ιδιαίτερα τις στιγμές της βαθειάς κρίσης τη βάση να περάσει το ‘λευκό’ καθημερινό έγκλημα από το καθεστώς της σιωπηλής ανοχής σε ένα καθεστώς πλήρους αποδοχής. Να γίνει δεκτό ως μη αντιμετωπίσιμο, ως μία χρόνια θανατηφόρα ασθένεια που θα μας οδηγήσει στην πλήρη εθνική εξουθένωση και την εγκατάλειψη. Όσοι διαφωνούν με την κίνημα της πλατείας, δεν έχουν δικαίωμα να μην κινηθούν τουλάχιστον στο επίπεδο της ατομικής και άμεση κοινωνικής αγανάκτησης. Οι μαθητές και γονείς π.χ. να βγουν στις αυλές των σχολείων και ονομάσουν τους – ληστές – καθηγητές των παράνομων φροντιστηρίων. Οι ασθενείς και οι συγγενείς τους να μη δεχθούν το θανατηφόρο εκβιασμό των επίορκων γιατρών και να ονοματίσουν αυτούς που παίρνουν φακελάκια και μαύρες αμοιβές, να τους εξευτελίσουν αγανακτισμένοι μέσα στα νοσοκομεία και τα ιατρεία τους. Να ζητήσουμε επιτακτικά την απόδειξη από αυτόν που την αρνείται, τονίζοντας ότι αυτό που κάνει είναι προδοσία και κοροϊδία για όλους. Ας αναγκάσουμε με καθημερινές πράξεις τους υπουργούς να φτιάξουν επιτέλους θεσμούς που εμποδίζουν αυτές τις εγκληματικές πράξεις και να τους οδηγήσουν στην παραδειγματική τιμωρία. Σε άλλη περίπτωση το κίνημα της Μη αγανάκτησης θα επιβάλλει μία συνενοχή σιωπής (omerta) και την ανοχή των φοβισμένων και βολεμένων στο καθεστώς της καθημερινής παρανομίας που τελικά θα μας καταστρέψει όλους μας, όσα μνημόνια και αν υπογράψουμε.

ΕΝΟΤΗΤΑ 1
1. Η πόλη σας σήμερα παρουσιάζει κάποια σημαντικά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν;
2. Τα σχολεία στην περιοχή που ζείτε συναντούν δυσκολίες: Πώς επηρεάζονται από την παρουσία ξένων παιδιών; (Παρακολούθηση του προγράμματος, δυσκολίες επικοινωνίας, άλλο) .
3. Εσείς πού πηγαίνετε να περάσετε την ώρας σας, μόνοι σας, με παρέα, ή με τα παιδιά σας.;
4. Οι πλατείες και οι δρόμοι έχουν αλλάξει από τον ερχομό των ξένων;
5. Υπάρχει συμπληρωματικότατα ή ανταγωνισμός για τις δουλειές και σε ποια σημεία με τους Ξένους (μετανάστες, πρόσφυγες). Έχετε σχετική εμπειρία στη δουλειά σας, ή στον κοινωνικό και φιλικό σας περίγυρο;
6. Η αποχώρηση των μεταναστών θα βελτιώσει ή θα δυσκολέψει την κατάσταση σε σχέση με τις δουλειές;
7. To κόστος ζωής, τα ενοίκια, η αγορά σπιτιού, έχουν αυξηθεί/ μειωθεί τα τελευταία χρόνια; Οι αλλαγές αυτές -αν υπάρχουν- επηρεάζονται από την παρουσία των ξένων;

ΕΝΟΤΗΤΑ 2

1. Στη γειτονιά σας ποιους εμπιστεύεστε, με ποιους συνεργάζεστε καθημερινά, στην αγορά, για μικρή πρακτική βοήθεια, για πρακτικά θέματα στο σπίτι;
2. Ο ερχομός των μεταναστών στην κοινωνία μας την έκανε πιο πολύχρωμη, πιο επικίνδυνη, πιο ευχάριστη, ανεξέλεγκτή, ζούγκλα, μια κοινωνία με περισσότερες ευκαιρίες;
3. Τι είναι αυτό που ξεχωρίζει τους ξένους από εμάς; Τι έχουμε κοινό μαζί τους : Οι συνήθειες, ο τρόπος που αντιμετωπίζουν τη δουλειά, οι σχέσεις στην οικογένεια, οι αξίες τους.
4. Μπορούν και πρέπει οι ξένοι να ακολουθήσουν όλους του κανόνες μας και πώς θα τους μάθουν: Με την εκπαίδευση, την επέμβαση της αστυνομίας, την ενημέρωση;
5. Ο ερχομός των ξένων μας βοήθησε να οργανωθούμε καλύτερα, ή μας έκανε λιγότερο κοινωνικούς και δύσπιστους μεταξύ μας;
6. Οι ξένοι παίρνουν θέσεις που δεν τους αρμόζουν, στα σχολεία, στις εργασίες, στην κοινωνία. Παίζουν μεγαλύτερο ρόλο από όσο πρέπει ή είναι αναγκαίο να ενδιαφερθούμε περισσότερο γι αυτούς για να ενταχθούν καλύτερα;
7. Είναι χρήσιμο και εύκολο να μάθουμε τη γλώσσα τους, τη μουσική ή τα τραγούδια τους; Θα συμμετείχατε σε μία γιορτή τους στο σπίτι ή σε ένα δημόσιο χώρο;
8. Αισθάνεστε ότι σήμερα βρίσκεστε σε μεγαλύτερο κίνδυνο από ότι στο παρελθόν και ποιοι είναι οι κυριότεροι λόγοι; Τι προσέχετε περισσότερο;
9. Είναι χρήσιμο ή επικίνδυνο να νομιμοποιηθούν οι ξένοι που ζουν πολλά χρόνια στη χώρας μας (θα πληρώνουν φόρους, ασφαλιστικές εισφορές κλπ)
Θα αποκτήσουν δικαιώματα οικονομικά – πολιτικά που ζημιώσουν τους Έλληνες;

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Εργαστήριο Κοινωνικής και Πολιτισμικής Ψηφιακής Τεκμηρίωσης: κα. Μάλαμα Ρενταρή, 22510 36531, Fax. 22510 36524

Ο Ειδικός Λογαριασμός Έρευνας Πανεπιστημίου Αιγαίου και το Τμήμα Κοινωνιολογίας -, Εργαστήριο Κοινωνικής και Πολιτισμικής Ψηφιακής Τεκμηρίωσης υλοποιεί από κοινού με την Εταιρεία Δημοσκοπήσεων Metron Analysis, έρευνα με θέμα: «Κοινωνικές ομάδες με ξενοφοβικές τάσεις» (Δράση 2.3 /09, Προτεραιότητα 2), στο πλαίσιο του Ετήσιου Προγράμματος 2009 του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ένταξης Υπηκόων Τρίτων Χωρών, με Υπεύθυνη Αρχή το Υπουργείο Εσωτερικών, Αποκέντρωσης & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης / Γενική Γραμματεία Πληθυσμού & Κοινωνικής Συνοχής / Γενική Διεύθυνση Μεταναστευτικής Πολιτικής & Κοινωνικής Ένταξης / Διεύθυνση Κοινωνικής Ένταξης.

Η προτεινόμενη δράση βασίζεται στην αξιοποίηση της επιστημονικά τεκμηριωμένης γνώσης για την ανάπτυξη εκείνων των εργαλείων που θα συμβάλλουν στη διατύπωση προτάσεων πολιτικής και ανάδειξης καλών πρακτικών, με στόχο τη μείωση ή ακόμη και τη σταδιακή εξάλειψη των φαινομένων ρατσισμού και ξενοφοβίας. Η παραγωγή νέας γνώσης, ως προϊόν της από κοινού ερευνητικής δραστηριότητας των εταίρων, θα συντελέσει στη διερεύνηση θεμάτων όπως η πολιτισμική διαφορά, η ετερότητα και η ταυτότητα, με στόχο την αποτελεσματικότερη εφαρμογή μέτρων ένταξης και θετικής συνύπαρξης διαφορετικών φυλετικών, εθνικών, θρησκευτικών και πολιτισμικών ομάδων.

Οι προβλεπόμενες δράσεις έρευνας που σχεδιάζονται και υλοποιούνται από τους εν λόγω φορείς αφορούν: α) τη διεξαγωγή πανελλαδικής δημοσκόπησης στο γενικό πληθυσμό και β) τη διενέργεια ποιοτικής έρευνας σε 15 ομάδες εστίασης (focus groups).

Ο σχεδιασμός της πανελλαδικής δημοσκόπησης είναι ποσοτικής φύσεως και περιλαμβάνει τη διερεύνηση εκφρασμένων στάσεων ξενοφοβίας με την χορήγηση ενός δομημένου ερωτηματολογίου σε 2.000 ερωτώμενους/ες, σε περιοχές διαφοροποιημένης επαφής με ομάδες αλλοεθνών, όπως περιοχές υποδοχής, διάβασης, μόνιμης εγκατάστασης και ουδέτερες. Αντίστοιχα, οι ομάδες εστίασης έχουν ως κύριο στόχο να εντοπίσουν τους σημαντικούς παράγοντες που επιδρούν, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, στην ανάπτυξη συμπεριφορών που σχετίζονται με το φαινόμενο της παρουσίας πληθυσμών μεταναστών/προσφύγων που προσδιορίζονται ή αναπροσδιορίζονται ως ξένοι.

Βασικά σημεία του ερευνητικού τους περιεχομένου είναι η αντιμετώπιση έξι σημαντικών ερωτημάτων:
1) ποιες είναι και σε τι ένταση εμφανίζονται οι ξενοφοβικές στάσεις στο σύνολο του ελληνικού πληθυσμού;
2) ποιες ομάδες του γηγενούς γενικού πληθυσμού εκφράζουν εντονότερες και στοχοθετημένες ξενοφοβικές στάσεις;
3) πώς εκδηλώνονται αυτές οι ξενοφοβικές στάσεις;
4) σε ποιες ομάδες ξένων μεταναστών απευθύνονται, αλλά και από ποιες προέρχονται εντονότερες ξενοφοβικές στάσεις;
5) ποια είναι τα σημαντικότερα διακυβεύματα (θέσεις εργασίας, ασφάλεια, κοινωνικές αξίες κλπ) γύρω από τα οποία συγκροτούνται στάσεις διαφοροποίησης και απόστασης που στη συνέχεια πυροδοτούν την εκδήλωση ξενοφοβικών συμπεριφορών;

Η αποτύπωση των ερευνητικών ευρημάτων θα αποτελέσει μέρος της τελικής Έκθεσης Αναφοράς, το περιεχόμενο της οποίας θα εμπλουτιστεί με την καταγραφή Καλών Πρακτικών (από την Ευρωπαϊκή και διεθνή εμπειρία) και προτάσεων δράσης (Σχέδιο Δράσης) για την καταστολή της ξενοφοβίας και του ρατσισμού σε επίπεδο χώρας.
Με την αποτύπωση των καλών πρακτικών: α) θα αναδεικνύονται ενέργειες που είναι δυνατό να αναπτυχθούν σε διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης και κοινωνικής συνύπαρξης και β) θα υποστηρίζονται δράσεις, με στόχο την ενημέρωση- πληροφόρηση, την εμψύχωση και ενδυνάμωση των αποδεκτών και των θυμάτων του ρατσισμού. Οι προτάσεις του Σχεδίου Δράσης πρόκειται να περιλαμβάνουν συγκεκριμένες περιγραφές για μέτρα που είναι δυνατό να εφαρμοστούν στο πλαίσιο μιας εθνικής μεταναστευτικής πολιτικής, όπως επίσης και σε εξειδικευμένα περιφερειακά και τοπικά προγράμματα. Οι προτάσεις στο Σχέδιο Δράσης: α) θα συνάδουν με τις Ευρωπαϊκές πολιτικές και κατευθύνσεις, β) θα αξιοποιούν συμπληρωματικά υφιστάμενους σχεδιασμούς και παρεμβάσεις και γ) θα λαμβάνουν υπόψη τους τις νέες αρμοδιότητες των ΟΤΑ στο πλαίσιο του ‘Καλλικράτη’.

Για τη διάχυση της πληροφορίας προβλέπεται ο σχεδιασμός ενεργειών πληροφόρησης και ενημέρωσης με τους εξής στόχους: α) τη διάχυση στην κοινή γνώμη των ευρημάτων της δημοσκόπησης και των ομάδων εστίασης για την ξενοφοβία μέσω του τύπου, της τηλεόρασης, του ραδιοφώνου και των ιστοσελίδων, β) την ενημέρωση, μέσα από στοχοθετημένες επισκέψεις και συζητήσεις, ειδικών ομάδων αναφοράς μέσω του υλικού των καλών πρακτικών (ομάδες όπως είναι, για παράδειγμα, οι εκπαιδευτικοί, οι δικαστικοί λειτουργοί, οι εργαζόμενοι στη δικαιοσύνη και σε υπηρεσίες δημόσιας τάξης, τα στελέχη των κοινωνικών υπηρεσιών των ΟΤΑ κ.α.) και γ) την ενεργό εμπλοκή και συμμετοχή συλλόγων μεταναστών στις δράσεις δημοσιότητας, καθώς είναι αυτοί οι ίδιοι που βιώνουν συμπεριφορές διάκρισης, ξενοφοβίας και αποκλεισμού.

Με την ολοκλήρωση του έργου προβλέπεται: α) διοργάνωση ημερίδας με αντικείμενο την ξενοφοβία και τις πρακτικές αντιμετώπισής της (έκδοση πρακτικών), β) δημοσιεύσεις στον τύπο και σε επιστημονικά περιοδικά, στα οποία θα παρουσιάζεται και θα αναλύεται το φαινόμενο της ξενοφοβίας στην Ελλάδα, γ) ενημέρωση μεταναστευτικών κοινοτήτων με Ενημερωτικό Έντυπο Καλών Πρακτικών (παραγωγή φυλλαδίου σε 2.500 αντίτυπα).

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟ ΣΧΗΜΑ ΕΡΓΟΥ:

Η συντονιστική ομάδα του έργου αποτελείται από τον Επιστημονικό Υπεύθυνο Καθηγητή κ. Χτούρη Σωτήρη, ως εκπρόσωπο της ομάδας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, την Αναγνωστοπούλου Ευφροσύνη, ως υπεύθυνη έρευνας πεδίου της Metron Analysis και τους κύριους ερευνητές του έργου, Αναστασία Ζήση, Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αιγαίου, και Κώστα Ρόντο, Αναπληρωτή Καθηγητή Πανεπιστημίου Αιγαίου, για τα θέματα που αφορούν τα ερευνητικά πεδία που συντονίζουν.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Εργαστήριο Κοινωνικής και Πολιτισμικής Ψηφιακής Τεκμηρίωσης: κα. Μάλαμα Ρενταρή, 22510 36531, Fax. 22510 36524