To πράσινο ως οικολογικό βίωμα και ως στοιχείο του καθημερινού πολιτισμού της πόλης

Το μεγάλο και το μικρό μας  πάρκο.

Σωτήρης Χτούρης   

Τα ανθρωπογενή αστικά  περιβαλλοντικά προβλήματα  αναδεικνύονται ολοένα και περισσότερο ως σημαντικοί  προσδιοριστικοί παράγοντες της κοινωνικής παθογένειας.  Η  διαρκής μείωση της ποιότητας της ζωής  στα μητροπολιτικά κέντρα οφείλεται κυρίως στη χρήση της τεχνολογίας, στην ανάπτυξη  των μεταφορών, την πύκνωση της κατοίκησης, την έλλειψη δημόσιων και ελεύθερων χώρων και στα τοπικά περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως είναι η ατμοσφαιρική ρύπανση, η κακή ποιότητα του πόσιμου νερού και η ηχορύπανση. Τα φαινόμενα της χαμηλής κοινωνικής συνοχής και η  αποδόμηση των παραδοσιακών κοινωνικών δεσμών όπως είναι η οικογένεια η γειτονία, η σχολική παρέα, συνδέονται σε μεγάλο βαθμό και  με την αποξένωση από τη φύση και το περιβάλλον, και όχι μόνο από τους παράγοντες εισόδημα και εργασία, όπως συχνά τονίζεται  από μία  οικονομική αντίληψη της πραγματικότητας.  Λειτουργίες και σχέσεις  που πάντα αναπτυσσόταν σε μεγάλο βαθμό  στους δημόσιους και ημιδημόσιους χώρους, όπως αυτούς  της αυλής του δρόμου της κεντρικής πλατείας, της αυλής του σχολείου του περιαστικού πράσινου,  έχουν χαθεί πια.  Το πράσινο, η γη, το αστικό νερό ακόμα και στις περιόδους της πρώτης ανάπτυξης της πόλης, και παρά την ανοργάνωτη και περιορισμένη τους παρουσία αποτελούσαν ένα υλικό  αλλά και συμβολικό υπόβαθρο για τον  καθημερινό αστικό πολιτισμό.  Αντίθετα η  επικράτηση της νέας αστικής πυκνότητας, με την ταυτόχρονη επιβολή των τεχνικών μέσων ατομικής και μαζικής μεταφοράς, διαχώρισαν  και απομόνωσαν το ‘πράσινο’ και τη φύση από την καθημερινή ζωή. Το μετέτρεψαν  σε ένα  καταναλωτικό και διακοσμητικό αγαθό και ως απλό παράγοντα ‘διακόσμησης’  της αξίας της έγγειας ιδιοκτησίας και των ακινήτων, ιδιαίτερα στα λεγόμενα ‘ευνοημένα’ προάστια. Ταυτόχρονα το πράσινο ταυτίζεται στα μέρη αυτά με την κοινωνική αποξένωση με τους άδειους δημόσιους χώρους, την απουσία παιδιών και τον κοινωνικό κίνδυνο της νεανικής και άλλων μορφών παραβατικότητας.

Το πράσινο, ως βιωμένη φύση έχει  ιδιαίτερη αξία για τον σύγχρονο κάτοικο της πόλης,  κυρίως όταν  βρίσκεται στον  άμεσο οικιστικό του χώρο, στις διαδρομές του στην πόλη και στην εργασία.  Το οικολογικό κίνημα θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη σημασία  σε αυτό το άμεσο και δυστυχώς κατακερματισμένο στοιχείο και  της φύσης, το οποίο όμως  βελτιώνει σημαντικά  την ποιότητα της ζωής, όπως  και το πράσινο των  μεγάλων πάρκων και άλλων δημόσιων και ιδιωτικών χώρων. Το μικρό – πράσινο της πόλης , που σήμερα είναι εγκαταλειμμένο και πολλές φορές σημείο απόρριψης  σκουπιδιών   μπορεί να αποτελέσει στο σύνολο του πολλά πράσινα πάρκα, όπως το μελλοντικό Πάρκο  του Ελληνικού . Η πράσινη πόλη μπορεί να επιτευχθεί,  ως ένα βαθμό και  με τις πολλές μικρές παρεμβάσεις που  διαμορφώνουν ένα νέο οικολογικό αστικό πολιτισμό. Σίγουρα αυτές οι παρεμβάσεις δεν λύνουν το πρόβλημα της, ατμοσφαιρικής ρύπανσης ή της υπερθέρμανσης των μεγάλων αξόνων κυκλοφορία, ούτε ακόμα επιτρέπουν  την αναμόρφωση του αστικού ιστού, μπορούν όμως να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για μια πιο βιώσιμη καθημερινότητα, και να δώσουν την ευκαιρία να δημιουργηθεί πιο εύκολα μία  οικολογική συνείδηση στον  πολίτη.

            Στο τμήμα Κοινωνιολογίας, προσπαθούμε με τους φοιτητές να ερευνήσουμε αυτή τη διάσταση τους αστικού περιβάλλοντος καταγράφοντας κυρίως τη σχέση που έχει το κοινωνικό κεφάλαιο των κατοίκων μια περιοχής/γειτονιάς  με τη διατήρηση και ανάπτυξη της οικολογικής αξίας των τόπων κατοίκησης – κίνησης  και τη χρήση  των δημόσιων χώρων.

 Για το θέμα αυτό σχεδιάζουμε το  επόμενο διάστημα – βόλτες και ποδηλατικές περιηγήσεις  στο κέντρο της πόλης και οι οποίες θα βοηθήσουν να ανακαλύψουμε ξανά ‘το μικρό μας πράσινο’.

 

 

 

Advertisements

~ by chtouris on October 28, 2008.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: