Φυσικές – Τεχνολογικές Καταστροφές. To Ιαπωνικό Μάθημα

Φυσικές – Τεχνολογικές Καταστροφές και Ανθρώπινη Ύβρις

Παρακολουθώντας τη σειρά δηλώσεων των ειδικών επιστημόνων και των πολιτικών που μάς ενημερώνουν καθημερινά για το πολλαπλό πυρηνικό, τεχνολογικό ατύχημα στην Ιαπωνία, αισθάνεται κανείς ένα μαύρο, απύθμενο κενό. Είναι φανερό ότι αυτό που ονομάζουμε επιστήμη δεν είναι σε θέση ούτε να επιβλέψει αλλά ούτε και να προβλέψει την εξέλιξη της κατάστασης. Κάθε μέρα, οι δηλώσεις τους (από 11/3 -16/3) αναγκάζονται να προσαρμοστούν σε νέες εξελίξεις που ωστόσο την προηγούμενη μέρα είχαν αποκλείσει κατηγορηματικά, τονίζοντας όμως ταυτόχρονα την εμπιστοσύνη τους στις καταπληκτικές τεχνικές και επιστημονικές ικανότητες των Ιαπώνων συναδέλφων τους. Από την άλλη πλευρά οι ίδιοι οι πολιτικοί και οι τεχνικοί στην Ιαπωνία, εγκλωβισμένοι σε μία κλειστή λογική προάσπισης των συμφερόντων της εταιρίας, του κύρους και της εικόνας της χώρας τους, αποκρύπτουν από την πρώτη μέρα συστηματικά, τόσο από τους συμπατριώτες τους όσο και από όλους τους αγωνιούντες πολίτες του κόσμου, μια πληθώρα πραγματικών γεγονότων και πιθανά πολλαπλών λαθών και αμέλειας δικής τους και του Τεχνολογικού Συστήματος που υπηρετούν.
Αυτά τα γεγονότα δεν θα εξέπλητταν κανένα, αν γνώριζε τον οργανωμένο και διαχρονικό τρόπο με τον οποίο τα συμφέροντα της πυρηνικής βιομηχανίας μετασχηματίζουν μια τρομακτική πραγματικότητα σε ένα ωραιοποιημένο και φτιασιδωμένο κόσμο, όπου ένα μικρό, όμορφο και ‘καθαρό’ πυρηνικό εργοστάσιο ηλεκτρισμού αφήνει αθώους υδρατμούς σε ένα πράσινο λιβάδι. Το καταστροφικό τσουνάμι στην Ιαπωνία θα αρχίσει ωστόσο να φαντάζει ως σχετική καταστροφή μπροστά στον επερχόμενο κίνδυνο ενός πολλαπλού ‘Super GAU’, δηλαδή πυρηνικών καταστροφών της κλίμακας 6. Μόλις σε απόσταση μερικών εκατοντάδων χιλιομέτρων από το σημείο της καταστροφής βρίσκεται το Τόκυο, μια μεγα-πόλη 35 εκατομμυρίων κατοίκων. Είναι αδύνατο να εκκενωθεί, όπως επίσης είναι αδύνατο να δώσει κανείς στους κατοίκους της προστασία και φροντίδα στην περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος. Μια χώρα, λοιπόν, που είναι το ‘διαμάντι’ της τεχνολογικής προόδου και αποτελεσματικότητας γονατίζει μπροστά στην ύβρη της τεχνολογικής της βεβαιότητας, Τις καταστροφές που προκλήθηκαν από το σεισμό και το τσουνάμι, είναι σίγουρο ότι οι Ιάπωνες σε ένα – δύο χρόνια θα τις έχουν αποκαταστήσει, όμως την καταστροφή και το τραύμα που δημιούργησε στην Ιαπωνία το πυρηνικό ατύχημα, θα χρειαστούν μερικές γενιές για να το ξεπεράσουν, και μαζί τους και ο κόσμος ολόκληρος.
Όταν μετά το 1976 ξεκίνησε ο αγώνας στην Ελλάδα ενάντια στο σχεδιαζόμενο πυρηνικό εργοστάσιο της Καρύστου, οι φωστήρες της πυρηνικής τεχνολογίας, και ο τότε πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, μάς έλεγαν χαρακτηριστικά ότι ‘οι Ιάπωνες κτίζουν εργοστάσια που αντέχουν ακόμα και σε σεισμούς των 8 Ρίχτερ’. Η ειρωνεία της φύσης και της τύχης είναι ότι το πυρηνικό εργοστάσιο που καταρρέει αυτή τη στιγμή στην Ιαπωνία κτίστηκε λίγο πριν εκείνη την εποχή, δηλαδή πριν 40 χρόνια. Κανείς τότε δεν προέβλεπε ότι θα κληθεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα ένα σεισμό 9 ρίχτερ, ένα τσουνάμι 10 μέτρων και μια τεχνολογική ανεπάρκεια των εγκαταστάσεων. Τελικά, τίποτα δεν μπορεί να είναι προβλέψιμο και αντιμετωπίσιμο όταν εγκαθιστούμε ένα τεχνολογικό σύστημα που εν δυνάμει μπορεί να δημιουργήσει μεγάλης κλίμακας καταστροφές, ένα σύστημα που μπορεί να επηρεάσει δραματικά εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές και να καθορίσει την τύχη των επερχόμενων γενεών.

Ευτυχώς για τη Ελλάδα το εργοστάσιο στην Κάρυστο δεν έγινε. Για την ιστορία θέλω να αναφέρω τις προσπάθειες των ανεξάρτητων οικολογικών πρωτοβουλιών, τον Γιάννη Σχίζα, τον Δημοσθένη Τσαντίλη, το περιοδικό Αντί, τον Γιώργο Βότση στην Ελευθεροτυπία και βέβαια τον αγωνιστή δήμαρχο Χατζηνικολή που μαζί με τους κατοίκους της Καρύστου εμπόδισαν δυναμικά αυτόν τον εφιάλτη. Όμως, ας μην ξεχνάμε ότι η Ευρώπη και πολλοί γείτονές μας όχι μόνο δεν έχουν εγκαταλείψει την πυρηνική ενέργεια, αλλά προετοιμάζονται για μια νέα φάση δυναμικής ανάπτυξής της. Σχεδιάζονται περισσότεροι από 300 πυρηνικά εργοστάσια σε όλο τον κόσμο για το επόμενο χρονικό διάστημα. Το προσωρινό ‘moratorium περίσκεψης’ που ανακοίνωσε η καγκελάριος Μέρκελ και τα εθελοντικά τέστ αντοχής των αντιδραστήρων που προτείνει η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι αρκετά. Είναι η ώρα και η ευκαιρία για μια συνολική έξοδο από την πυρηνική τεχνολογία:

Πυρηνική Ενέργεια; Όχι, Ευχαριστώ!

Σωτήρης Χτούρης, Μέλος των Οικολόγων Πράσινων

Καθηγητής Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Advertisements

~ by chtouris on March 17, 2011.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: