Η Ελλάδα δεν πρέπει να υπερασπίζεται άκριτα το Ευρώ.

Η Ελλάδα δεν πρέπει να υπερασπίζεται άκριτα το Ευρώ.

του ΣΩΤΗΡΗ ΧΤΟΥΡΗ*

Σχεδόν δύο χρόνια μετά την έναρξη της χειρότερης δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης που έχει ζήσει η Ελλάδα μετά τον πόλεμο, οι Έλληνες φαίνεται να υπερασπιζόμαστε άκριτα το ευρώ, σαν να είναι ελληνική υπόθεση. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι ακριβώς το αντίθετο. Το Ευρώ, και όλες οι νομισματικές και οικονομικές πολιτικές που συνδέονται μαζί του εδώ και μία δεκαετία, αποτελούν το μοχλό αποδιοργάνωσης και απαξίωσης της ελληνικής οικονομίας και της παραγωγικής της βάσης. Μία μόνο μικρή επίσκεψη στη βιομηχανική ζώνη της Σίνδου στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες αποβιομηχανοποιημένες περιοχές, καθώς και στην ερημοποιημένη γεωργία, θα αποδείξουν ότι η κρίση που φαίνεται ότι ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 2010, στην πραγματικότητα, προετοιμαζόταν και εξελισσόταν με μαθηματική ακρίβεια από τις αρχές της δεκαετίας. Ένας από τους σημαντικότερους και αδιαμφισβήτητους παράγοντες αυτής της κρίσης απετέλεσε το χαμηλό κόστος των ευρωπαϊκών εισαγωγών- και αυτών από συνδεμένες χώρες – που μετά την εισαγωγή του ευρώ έγιναν εξαιρετικά φθηνές και ανταγωνιστικές απέναντι στην εθνική παραγωγή όλων των οικονομικών κλάδων, πλην των κατασκευών. Όσοι πίστευαν ότι το Ευρώ θα μάς προστατεύσει από τη νομισματική αστάθεια οδήγησαν αφελώς την ελληνική οικονομία σε έναν εξαιρετικά άνισο αγώνα απέναντι σε χώρες με εξαιρετικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, είτε αυτά ήταν τεχνολογικά και οργανωτικά, όπως της Γερμανίας, είτε το χαμηλό κόστος εργασίας, όπως είναι των γειτονικών βαλκανικών χωρών και άλλων αναδυόμενων οικονομιών. Ταυτόχρονα, γνώριζαν οι ίδιοι, ότι η Ελλάδα δεν διέθετε, ούτε επρόκειτο να εφαρμόσει κανένα σοβαρό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης και του κράτους το οποίο θα μπορούσε να αντιμετωπίσει, στο ελάχιστο, τα σοβαρά προβλήματα οργάνωσης, την εκτεταμένης διαφθορά και τη φοροδιαφυγή.
Η είσοδός μας στη ζώνη του Ευρώ, κάτω από αυτές τις αντίξοες συνθήκες, μπορεί να θεωρηθεί ως το δεύτερο πιο ριψοκίνδυνο, επιπόλαιο και καταστροφικό ‘πρόγραμμα’ της νεώτερής μας ιστορίας μας, μετά τη Μικρασιατική εκστρατεία και, όπως είναι φυσικό, έχει, ως προς το μέγεθος, σχεδόν ισοδύναμες καταστροφικές συνέπειες στο κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Στρατιές ανέργων, διαλυμένες επιχειρήσεις, κατεστραμμένες οικογένειες, φτώχεια, μετανάστευση του καλύτερου ανθρώπινου δυναμικού και τέλος απονομιμοποίηση του δημοκρατικού καθεστώτος – μία διαρκής κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με περιορισμό της κρατικής κυριαρχίας και των πολιτικών δικαιωμάτων. Το Ευρώ, αντίθετα, έχει ωφελήσει δυσανάλογα τις χώρες στη βόρεια ζώνη του Ευρώ που κυριαρχούν στο παγκόσμιο εξαγωγικό εμπόριο, όπως είναι η Γερμανία, η Ολλανδία, η Φιλανδία, η Αυστρία,κ.α. χώρες δηλαδή που υποστήριξαν την παραγωγική τους δυναμική και την ανταγωνιστικότητά τους, κυρίως στηριζόμενες στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Με αυτόν τον τρόπο το Ευρώ αποδείχτηκε ότι όχι μόνο δεν είναι ένα πραγματικό κοινό νόμισμα , αλλά μάλλον ένα σύστημα πλήρους αναδιάταξης και ανατροπής της ήδη άνισης παραγωγικής διάρθρωσης της Ευρώπης. Ο μακρόχρονος, χαμηλότοκος και ανεξέλεγκτος εσωτερικός δανεισμός προς την Ελλάδα, αλλά και τις άλλες Μεσογειακές χώρες, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας, δεν ήταν παρά το όχημα συντήρησης και διεύρυνσης αυτών των διαδικασιών. Το σημερινό χρέος και η δημοσιονομική κρίση της Ελλάδας αποτελούν την απλή φυσική τους εξέλιξη.
Εάν το Ευρώ είναι από όλους πραγματικά επιθυμητό ως κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, οι χώρες που έχουν συγκεντρώσει πλεονάσματα θα πρέπει να στηρίξουν μία νέα οικονομική και νομισματική ισορροπία. Αυτή θα είναι το αποτέλεσμα μιας ισόρροπης ανάπτυξης καθώς θα πρέπει να γίνει δεκτό σε ευρωπαϊκό επίπεδο ότι η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να απαιτήσει μαζί με άλλες νοτιοευρωπαϊκές χώρες την εφαρμογή ενός μεσοχρόνιου αναπτυξιακού (Ευρωπαϊκού) Προγράμματος που θα εξισορροπεί την αποανάπτυξη και θα αποτινάσσει τα μεγάλα χρέη των τελευταίων δέκα ετών που πραγματοποιήθηκαν με την συνευθύνη και την υποστήριξη των ευρωπαίων εταίρων μας. Οι σημερινές έντονες πιέσεις που προκύπτουν από την συμφωνία της 21 Ιουλίου και το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, δεν θα πρέπει να εμποδίσουν τον παράλληλο προβληματισμό για τους τρόπους χειρισμού των αρνητικών επιπτώσεων της συμμετοχής μας στην Ευρωζώνη. Η ανάπτυξη νέων στρατηγικών στόχων είναι απολύτως απαραίτητη, εάν θέλουμε οι θυσίες που κάνουμε να αποτελέσουν, πέρα από την εξυπηρέτηση του χρέους, σημαντικές στρατηγικές διαρθρωτικές αλλαγές.

* Καθηγητής Κοινωνιολογίας
Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Βλέπε: σχετικό άρθρο στην Ελευθεροτυπία, 2 Φεβρουαρίου 2010: Χτούρης Σωτήρης, ‘Το Ευρώ δεν είναι πραγματικά ένα κοινό νόμισμα’ http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=127662

Advertisements

~ by chtouris on September 19, 2011.

One Response to “Η Ελλάδα δεν πρέπει να υπερασπίζεται άκριτα το Ευρώ.”

  1. Πολύ καλό άρθρο αλλά έχω μερικές παρατηρήσεις:
    Η αποβιομηχανοποιηση είναι φυσιολογική με την έννοια ότι η Ελλάδα δεν είναι ανταγωνιστική στην οικονομία, άλλωστε δεν είναι μόνο Ελληνικό φαινόμενο. Ενα καλό παράδειγμα είναι η Βαλλονία στο Βέλγιο. Το ίδιο ισχύει και για τη γεωργία η οποία βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης και καμία κυβέρνηση δεν έχει το απαραίτητο πολιτικό θάρρος να σταματήσει αυτό το αίσχος. Καλύτερα να μην σχολιάσω τις δράσεις των αγροτοπατέρων που όποτε είναι νεκρή περίοδος για αυτούς κόβουν τη χώρα μας σε Χ κομμάτια.

    Δεν φταίει τόσο πολύ το ευρώ για τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας. Οι πολλές στρεβλώσεις της οικονομίας φταίνε περισσότερο, άλωστε η ΕΕ επιδοτεί τα φτωχότερα μέλη της ώστε να γίνουν ανταγωνιστικά. Η Γερμανία παρόλο που είχε ανταγωνιστική οικονομία πήρε τα μέτρα εδώ και αρκετά χρόνια.

    Εάν το Ευρώ είναι πραγματικά επιθυμητό ως κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, οι χώρες που έχουν συγκεντρώσει πλεονάσματα θα πρέπει να στηρίξουν μία νέα οικονομική και νομισματική ισορροπία. Αυτό δεν μπορεί να γίνει μιας και δεν προβλέπεται από καμία συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

    Ο αναγκαστικός δανεισμός, πως είναι αναγκαστικός ο δανεισμός;

    βρίσκονται μεσοχρόνια εκτός της ζώνης του ευρώ; Μπορεί κάποιος να μου πει τις συνέπειες γιατί μάλλον θα είναι καταστροφικές ειδικά για τα ασθενέστερα τμήματα του πληθυσμού

    Οι Έλληνες ειδικοί, οικονομολόγοι, κοινωνιολόγοι, πολιτικοί επιστήμονες, αντί να χάνουμε πολύτιμο χρόνο στη διαμάχη υπέρ ή εναντίον του μνημονίου, στην υπεράσπιση ενός άκριτου ευρωκεντρισμού ή στην ιδεολογική απαξίωση της Ε.Ε., θα πρέπει να στύψουμε το μυαλό μας για να βρούμε το δικό μας δρόμο προς ένα νέο πραγματικό Ευρωπαϊκό στρατηγικό στόχο. Σε αυτή την κατεύθυνση είναι σημαντική και η αποτίμηση των ευκαιριών που δίνουν οι σχέσεις με τους γείτονες μας με στόχο την δραστική μείωση των εξοπλισμών και την παράλληλη αξιοποίηση των φυσικών μας πόρων και του μεσογειακού περιβάλλοντος.
    Συμφωνώ με την τελευταία πρόταση ειδικά στη μείωση των εξοπλισμών.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: